احسان بشیرگنجی
تماس با من
پروفایل من
      برج سینا ! (یادداشت ها و عکس های احسان بشیرگنجی)
غارشناسی یا غارنوردی، مسئله این است؟ نویسنده: احسان بشیرگنجی - ۳۱ شهریور ۱۳٩٢

یادداشتی از سعید هاشمی نژاد:

 

یکی از بزرگترین معضلات حاضر در فعالیتهای مرتبط با غارها، چه علمی و چه فنی، ترجمه چند مفهوم و کلمه از انگلیسی به فارسی می باشد. معضلی که چندی پیش منجر به درخواست تعلیق انجمن غارنوردان و غارشناسان ایرانیان از سوی فدراسیون کوهنوردی و صعود های ورزشی گردید و سپس منجر به تغییر نام انجمن به انجمن غار و غارشناسی ایرانیان گردید.

مفاهیم و کلمات مورد بحث speleology، speleologist، caving و caver می باشد.

با نگاهی سطحی به فرهنگ لغات برای کلمات speleology واژه غارشناسی، speleologist واژه غارشناس، caving غارنوردی و caver واژه غارنورد را می یابیم. هرچند در ترجمه این کلمات مشکلی مشاهده نمی شود اما با دقت به کنه موضوع و موارد بحث و افتراق مشکل از همین جا شروع می گردد.

در نگاه عموم واژه غارشناس به شخصی اطلاق می گردد که به غارها و مسایل مرتبط به آنها از جنبه علمی می نگرد و غارنورد شخصی است که صرفا به پیمایش غار می پردازد(مفهمومی که بشخصه آن را غارپیمایی می نامم و پایین ترین سطح دلیل بازدید از غار را برای ان متصورم.) نگاه عموم به هر دو واژه را محل اشکال می دانم.

به دلیل حضور دانشمندان معروف که اختصاصا به غارها می پردازند و غارنوردانی که فراتر از غارپیمایی فعالیت کرده و در حیطه غارشناسی گام برمی دارند، سایت اتحادیه جهانی غارشناسیUIS را به عنوان مرجع و شاهد بحث خویش بر می گزینم.

ضمنا جهت جلوگیری از تداخل ذهنی برای خواننده همراه با ترجمه کلمات از واژگان انگلیسی هم استفاده خواهم کرد.

در فراخوان Invitation ذکر شده برروی سایت UIS از زبان خوزه آیرتون لابگالینی یکی از روسای پبشین UIS می خوانیم:

If you are a speleologist, whether a scientist or an explorer… 

اگر شما یک غارشناس هستید،چه دانشمند و چه کاوشگر...

در تعریف UIS هم می خوانیم:

The UIS is a non-profit, non-governmental organization which promotes the development of interaction between academic and technical speleologists of a wide range of nationalities to develop and coordinate international speleology in all of its scientific, technical, cultural and economic aspects.

(( اتحادیه جهانی غارشناسی  یک سازمان غیر انتفاعی و غیر دولتی می باشد که گسترش تعامل بین غارشناسان دانشگاهی و فنی متعلق به ملل بسیاری را ترویج می کند تا غارشناسی را در سطح بین المللی در تمامی زمینه های علمی، فنی، فرهنگی و اقتصادی گسترش داده و همسو سازد.))

در تاریخ UIS هم می خوانیم:

Speleology only took its first steps towards recognition as a science when techniques developed at the end of the 19th century.

((غارشناسی speleology گامهای اولیه اش را جهت شناخته شدن به عنوان علم وقتی برداشت که تکنیکها در اواخر قرن 19 پیشرفت کردند...)

در بخش ساختار UIS می خوانیم:

To coordinate the technical and scientific development of international speleology, the UIS created various departments, each composed of Commissions and Working Groups…

((جهت هماهنگ سازی پیشرفتهای غارشناسی speleology بین المللی، اتحادیه دپارتمانهای مختلفی را متشکل از کمیسیونها و گروه های کاری مختلف شکل داده است...)) 

در میان دپارتمانهای مختلف همانند تحقیقات علمی، مستندسازی، حفاظت و مدیریت و آموزش، شاهد حضور دپارتمان اکتشاف exploration هم می باشیم که دارای کمیسیون های غواصی غار، امداد غارو لوازم و تکنیکها می باشد.

در بخش کنگره بین المللی غارشناسی (ICS) می خوانیم:

In these congresses, papers on the various facets of speleology are presented, including papers on scientific areas such as geology, hydrogeology, mineralogy, biology, climatology, archaeology, paleontology, geography, and therapy, as well as on technical work (exploration, survey, rescue, new techniques, documentation, etc.)…

در این کنگره ها مقالاتی در مورد اشکال مختلف غارشناسی ارایه می شود شامل مقالاتی در مورد بخش علمی همانند زمین شناسی، آبشناسی،... و همچنین فعالیتهای فنی( اکتشاف، نقشه برداری، تکنیکهای جدید، مستند سازی و ...) ...

حال با نگاه به تمام مواردی که در آن واژه غارشناسی speleology ارایه شده می توان اذعان داشت که فعالیتهای مرتبط به غارها را می توان در سه بخش تقسیم بندی نمود: غارپیمایی، غارنوردی و غارشناسی

غارپیمایی پایین ترین سطح انگیزه بازدید از غار را در دل خود دارد. افرادی که بدون تجهیزات ایمنی لازم و صرفا جهت گذراندن وقت به غارها می روند را می توان نمونه خوبی از این جنس افراد معرفی کرد.

غارنورد شخصی است که با علم بر دشواری های درون غار با تجهیزات مناسب و مهارتهای فنی و بدلایل ورزشی( سلامتی جسم و روان، ثبت رکورد، مسابقه و ...) از غارها بازدید می کند.

در بحث غارشناسی باید به دو نوع غارشناس اشاره نمود: غارشناس فنی و غارشناس دانشگاهی

غارشناس فنی شخصی است که همانند غارنورد با تجهیزات مناسب و مهارتهای فنی جهت اکتشاف، نقشه برداری، مستند سازی و ... به غار رفته و هیچگونه از علایم غارپیما را ندارد و و هیچگونه قصد ورزشی در انجام فعالیتش وجود ندارد.

غارشناس دانشگاهی شخصی است که مشخصات غارشناس فنی را دار نمی باشد و به اجبار رشته دانشگاهی در خصوص غارها فعالیت می نماید. البته غارشناس دانشگاهی در صورت کسب مهارتهای غارشناس فنی میتواند در حیطه فنی وارد شده و در هردو بخش فعالیت نموده و تبدیل به غارشناس فنی آکادمیک گردد.

بطور حتم در گذشته نزدیک بحث اختلاف بین واژه غارشناسی speleology و غارنوردی caving هم در اتحادیه مطرح بوده است. در ماده 2 قوانین داخلی اتحادیه می خوانیم:

Their intent is to promote fellowship among speleologists and cavers around the world, develop all aspects of speleology (scientific, technical, cultural, sporting, social, and economic)…

((هدف این قوانین ترویج رفاقت بین غارشناسان و غارنوردان تمام دنیا، بسط و گسترس تمام اشکال غارشناسی(علمی، فنی، فرهنگی، ورزشی، اجتماعی و اقتصادی)...))

با نگاه به این تعریف در می یابیم که نگاه حاکم در اتحادیه تمامی غارنوردان را غارشناسان فنی بالقوه می بیند و در تلاش است که آنها را به غارشناسان فنی ارتقا دهد. غارنوردان در صورت تبدیل به غارشناسان فنی بازوان اجرایی بسیار مفیدی برای مجامع علمی و دانشگاهی خواهند بود. 

امیدوارم با خواندن این نوشتار برخی شبهه ها در خصوص واژه speleology  به معنای غارشناسی و شباهت آن با واژه غارنوردی caving برطرف گردد زیرا غارنوردی در دل غارشناسی قرار گرفته است منهای مقاصد ورزشی و رقابتی.

  نظرات ()
برای عباث و محمد! نویسنده: احسان بشیرگنجی - ۱٢ شهریور ۱۳٩٢

قله چهل مر شهیدان - ارومیه

  نظرات ()
دالانپر نویسنده: احسان بشیرگنجی - ۳ شهریور ۱۳٩٢

  نظرات ()